Inloggen/Registreren

Zoeken Help

ijzer

Alles over de kenmerken omtrent onze aquariumplanten.
Bookmark and Share

ijzer

Berichtdoor lenny » vr maart 02, 2007 1:05 pm

In een eerste artikeltje over de verschillende in aquariumwater (mogelijk) aanwezige element zal ik het over ijzer hebben.
Vooreerst moeten we weten in welke vorm ijzer in het water en de bodem aanwezig kan zijn.
Dat is vrij simpel, nl in 2 verschillende vormen : tweewaardige ijzerionen (Fe2+) en driewaardige ijzerionen (Fe3+). Belangrijk om weten is dat enkel Fe2+ door de planten kan gebrtuikt worden.
Wat is nu het verschil tussen Fe3+ en Fe2+?
Wel, Fe3+ ontstaat door het roesten van ijzer. Dat Fe3+ kan Fe2+ worden als de omstandigheden gunstig zijn (negatief redoxpotentiaal, juiste PH-range en zuurstofarme/-loze omgeving).
Bijkomend dienen we te weten dat de planten het tweewaardig ijzer enkel kunnen opnemen indien dit gebonden is aan chelaten (DTPA of EDTA). Die chelaten hebben bovendien het bijkomende voordeel dat het ijzer als Fe2+ blijft bestaan en zich niet kan binden aan andere elementen (zie verder in dit topic).
Het probleem is echter dat de ijzer-chelaat verbindingen niet stabiel zijn. Onder invloed vooral een hoge PH en licht vallen die verbindingen namelijk nogal snel uiteen (ijzer-EDTA vanaf PH 6; ijzer-DTPA vanaf PH 10).

In mijn post over gebreksverschijnselen bij planten (viewtopic.php?t=4258) sprak ik reeds van tegenwerkende elementen. Wel, ijzer is hier een goed voorbeeld van.
Het bekendste probleem is ongetwijfeld de vorming van ijzerfosfaat. Die verbinding wordt al snel gevormd als we iets boven de 0,5 mg/l fosfaat in het water hebben. Dat ijzerfosfaat slaat neer op de bodem van het aquarium (ideale kweekplaats voor algen!; belang afhevelen van de bodem!)
Naast fosfaat verhinderen ook bicarbonaat- en Ca-ionen de ijzeropname door planten.

Alles goed en wel hoor ik al enkelen denken, maar wat kan ik daar nu praktisch mee? Moet ik nu ijzer toevoegen, en hoeveel, waar, hoe vaak, onder welke vorm, …?
Laat ik maar beginnen met de hoeveelheid. Heel vaak wordt geadviseerd een gehalte van 0,1 mg/l na te streven. Wel, dat lijkt me een raar advies. Ik verklaar me nader :
Gemiddeld is de verhouding N:Fe in een plant 267:1 (in gram uitgedrukt). Je ziet hier weer stikstof verschijnen, die wordt vaak als richtlijn gebruikt voor de onderlinge verhoudingen van diverse elementen (zie ook redfield bvb), ik hou me hier dus ook aan.
Ik bespaar jullie de bereking, maar die verhouding betekent dat er bij 10 mg/l NO3 amper 0,0085 mg/l vereist is!!! Dan is zomaar 0,1 mg/l in het toch wel heel erg veel, zeker als we weten dat vele planten het ijzer vooral uit de bodem halen.
Ik vind ijzer aan het water toevoegen vaak overbodig, beter is ervoor te zorgen dat er voldoende waterbeweging is, zodat elke plant en alle delen ervan ‘bediend’ worden. Bijkomend voordeel van een lage concentratie is het vermijden van de vorming van ijzerfosfaat.
De hoeveelheid kennen we dus al. Hoe vaak moeten we toevoegen (als het al nodig is)?
Hier blijkt de praktijk de theorie tegen te spreken.
In theorie zou het beter moeten zijn om niet te vaak (zeg wekelijks ipv dagelijks) ijzer toe te voegen (dit gaat eveneens op voor andere elementen).
De verklaring hiervoor is dat er in onze vivaria bacteriën aanwezig zijn die wel chelaten lusten. Dagelijks ijzer toevoegen betekent dus dagelijks de bacteriën voederen (het aantal bacteriën zal zich aanpassen aan het beschikbare ‘voer’). Zoals hiervoor beschreven wordt het ijzer dus nutteloos als de chelaten verdwijnen.
In de praktijk is echter gebleken dat het dagelijks toevoegen van plantenvoeding een merkelijk voordeel oplevert.

Hier is het misschien interessant de “truc” met de roeste spijker (of roeste staalwol, roest ijzervijlsel, …) in de bodem te vermelden. Met het inbrengen van geroest ijzer breng je dus Fe3+ aan in de bodem, daar hebben de planten niets aan, integendeel. Waar moet je dus voor zorgen als je roest wil gebruiken? Allereerst een zure bodem natuurlijk (turf bvb). Daarenboven dient er rond het geroeste ijzer een zuurstofarme omgeving gecreeerd te worden. Nog een voorwaarde is dat er chelaten aanwezig moeten zijn, vandaar de vermelding ‘oud water’ in oudere literatuur. Het lijkt me dus eenvoudiger om kleibolletjes te maken, verrijkt met een commercieel ijzerpreparaat.
lenny
Hardened
 
Berichten: 1721
Geregistreerd: ma jan 03, 2005 12:52 pm
Woonplaats: waregem

Berichtdoor sfj » vr maart 02, 2007 2:40 pm

Het neerslaan van het ijzer wanneer er veel fosfaat in het water zit valt op te merken door een witte wolk op het ogenblik dat je het ijzer toevoegt. Altans dit is zeer duidelijk het geval bij het gebruik van FeSO4
Avatar gebruiker
sfj
Hardened
 
Berichten: 1022
Geregistreerd: di okt 10, 2006 10:13 pm
Woonplaats: Dilbeek

Berichtdoor jkurt » vr maart 02, 2007 3:27 pm

En dit nu graag in het nederlands ;)
Avatar gebruiker
jkurt
Regular
 
Berichten: 353
Geregistreerd: za jan 13, 2007 12:01 pm
Woonplaats: Bilzen

Berichtdoor lenny » vr maart 02, 2007 3:58 pm

Kurt, ik kan ook zo maar eender wat gaan beweren. Ik ben echter zelf nogal kritisch ingesteld en probeer dus mijn beweringen te onderbouwen.
Dergelijke artikeltjes schreef/schrijf ik met de bedoeling verder te werken aan het projectje ‘cursus aquariumhouden on-line ’ (zie ook viewtopic.php?t=2789)

In het Nederlands :
Gooi niet onnodig veel ijzer in de bak, hevel regelmatig de bodem af en stop niet zomaar zonder nadenken ijzer in de bodem.
Als je toch een ijzerpreparaat koopt, koop er dan één waar DTPA als chelator gebruikt is (zie vermelding op de verpakking of vraag het de verkoper :twisted: )
Geloof vooral de fabrikant, verkoper, literatuur of internetsite niet als ze u proberen wijs te maken dat er 0,1mg/l ijzer in het water aanwezig dient te zijn.

Mvg,
Lenny
lenny
Hardened
 
Berichten: 1721
Geregistreerd: ma jan 03, 2005 12:52 pm
Woonplaats: waregem

Berichtdoor jkurt » za maart 03, 2007 10:01 am

Volledig mee eens, het is alleen nogal zware kost voor een leek.
Ik heb hier even de proef op de som genomen en een aantal verpakkingen van ijzerbemesting bekeken. Er wordt ale eens gesproken over "meervoudig gestabiliseerd, of soortgelijkende stabiliserende stoffen, maar meer details vind je niet op zo'n verpakking.
In de biojsluiter van hs wordt wel bevestigd dat een optimale concentratie 0.03mg/l is. Ook wordt vermeld dat de meeste ijzertesten die in de aquaristiek gebruikt worden niet erg geschikt zijn.
Ikzelf ben aquariumhandelaar en hecht zelf ook geen of nauwelijks waarde aan ijzertesten wegens ontbetrouwbaar. Regelmatig kleine hoeveelheden toevoegen en kijken hoe de planten reageren.

Groetjes,
Kurt
Avatar gebruiker
jkurt
Regular
 
Berichten: 353
Geregistreerd: za jan 13, 2007 12:01 pm
Woonplaats: Bilzen

Berichtdoor Admin » za maart 03, 2007 8:56 pm

wederom een mooie aanvulling op het forum.

Bedankt Lenny,

Greetzz :wink:
Bezoek ook mijn website --> HET ZOETWATERAQUARIUM
Avatar gebruiker
Admin
Site Admin
 
Berichten: 6577
Geregistreerd: di dec 28, 2004 6:08 pm
Aquarium type: Juwel Trigon 350

Berichtdoor Borger » zo maart 04, 2007 3:36 pm

Zelf begin ik, op basis van ervaring, te vermoeden dat het toevoegen van teveel ijzer de groei van blauwalgen kan stimuleren. Heeft iemand dezelfde ervaring, of kan iemand dit vermoeden bevestigen of weerspreken?
Groeten
Arjan
Avatar gebruiker
Borger
Hardened
 
Berichten: 1087
Geregistreerd: ma jan 03, 2005 9:18 am
Woonplaats: Heelsum (Nederland)

Berichtdoor sfj » zo maart 04, 2007 3:52 pm

Borger, dit heb ik ook al een paar keer gelezen.

één van m'n bakken vertoont ook zo'n tendens. Helemaal zeker ben ik nog niet... ijzer speelt niet alleen het is een combinatie met nog een andere factor.
Avatar gebruiker
sfj
Hardened
 
Berichten: 1022
Geregistreerd: di okt 10, 2006 10:13 pm
Woonplaats: Dilbeek

Berichtdoor Maaslander » do okt 25, 2007 1:21 pm

Een verroeste nagel in een glas water leggen, paar dagen laten liggen en dit brouwsel toevoegen aan aquarium en je zult zien dat je planten ineens een groeischeut krijgen.
Maaslander
Hardened
 
Berichten: 567
Geregistreerd: do jun 02, 2005 12:45 pm
Woonplaats: Belgisch Limburg

Berichtdoor lenny » do okt 25, 2007 1:26 pm

Lees nog eens goed de eerste en laatste alinea van mijn artikeltje :roll:
lenny
Hardened
 
Berichten: 1721
Geregistreerd: ma jan 03, 2005 12:52 pm
Woonplaats: waregem

Berichtdoor Maaslander » do okt 25, 2007 1:28 pm

lenny schreef:Lees nog eens goed de eerste en laatste alinea van mijn artikeltje :roll:


dat er niet teveel aanwezig mag zijn?
Maaslander
Hardened
 
Berichten: 567
Geregistreerd: do jun 02, 2005 12:45 pm
Woonplaats: Belgisch Limburg

Berichtdoor jkurt » vr okt 26, 2007 8:41 am

nee, dat je fe2 moet toevoegen en geen fe3 (roest = fe3)
Avatar gebruiker
jkurt
Regular
 
Berichten: 353
Geregistreerd: za jan 13, 2007 12:01 pm
Woonplaats: Bilzen

Berichtdoor rietepiet » ma nov 05, 2007 8:50 pm

Borger, Wat voort een soort visje heb je onder je naam staan? Vind de kleur geel zooo mooi :!:
rietepiet
Newbie
 
Berichten: 47
Geregistreerd: di okt 30, 2007 7:54 pm


Keer terug naar Onze aquariumplanten

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 2 gasten

cron